Birinci Enternasyonal Tüzüğü, 1864/1866

Proudhon İşçi Sınıfının Politik Kapasitesi üzerine adlı eserinde işçilerin mevcut politik sistemin dışında ve onun karşısında kendi mutualist kurumlarını yaratmaları gerektiğini savunmuştu. 1864’te Proudhon’un Fransadaki yandaşları dahil çeşitli ülkelerden işçiler daha sonraları Birinci Enternasyonal olarak tanınacak olan Uluslararası İşçi Birliğini kurdular. Birinci Enternasyonal, politik eyleme karşı ekonomik eylem, işçi sendikaları, ulusal siyasi partiler ve devlet arasındaki ilişki gibi konularda üyelerinin çoğu kez birbirinden farklılık gösteren görüşlerini dikkate almaya çalışan aşağıdaki tüzüğe dayalı gevşek yapılı bir işçi örgütleri federasyonu olarak başladı. Paul Sharkey’e ait olan aşağıdaki çeviri tüzüğün Fransızca versiyonlarından alınmıştır ve İngilizce versiyonunda en azından önemli bir noktada, yani tüm siyasi faaliyetin ekonomik özgürleşmeye mi tabi kılınacağı yoksa siyasi faaliyetin ekonomik özgürleşmeye sadece bir araç olarak mı tabı kılınacağı noktasında ayrılmaktadır. Anti-otoriteryen federalist grup ilk yorum üzerinde ısrar ederken Marx ve yandaşları sonuncusunda ısrar etmiş ve sonunda 1872’de Lahey Kongresinin ardından iki grubun ayrılmasına ve açıkça anti-otoriteryen bir Enternasyonalin yaratılmasına yol açmıştı.

1866 Cenevre Kongresi tarafından kabul edilen

1864 Paris Metni.

İŞÇİLERİN KURTULUŞUNUN işçilerin kendi eseri olması gerektiğini, işçilerin kurtuluşlarını sağlamak yönündeki çabalarının yeni ayrıcalıkların oluşmasına değil, herkes için aynı hakların ve aynı görevlerin tesis edilmesine doğru yönelmesi gerektiğini göz önüne alarak;

İşçilerin sermayeye boyun eğmesinin politik, ahlaki ve maddi tüm köleliğin kökeni oluşu;

Bu temelde, işçilerin ekonomik kurtuluşunun politik faaliyetin tümüyle tabi olması gereken büyük hedef oluşu;

Her memleketten çeşitli zanaatlerdeki işçilerin dayanışma ihtiyacını ve çeşitli memleketlerin işçileri arasında bir kardeşlik birliği ihtiyacını karşılamak için bu güne kadar gösterilen tüm gayretlerin başarısız oluşu;

İşçilerin kurtuluşunun sadece yerel ya da ulusal bir mesele olmayıp, bu meselenin tüm medeni uluslarla alakalı olması nedeniyle çözümünün teorik ve pratik iş birliklerine bağlı olarak zaruri oluşu;

Avrupa’nın en çok sanayileşmiş ülkelerinin işçileri arasında gerçekleştirilmekte olan seferberliğin yeni beklentiler doğurarak, eski hataların işlenmesine karşı ciddi bir uyarıda bulunup, şimdiye kadar izole edilmiş olan tüm çabaların birleştirilmesi gerektiğini tavsiye edişi;

Bu zeminde:

28 Eylül 1864’te Londra St Martin Salonunda düzenlenen toplantıyla seçilen Konsey’in aşağıda imzası bulunan üyeleri Uluslararası Birliğin ve ona bağlı tüm topluluk ve bireylerin; renk, inanç ya da milliyete bakmaksızın tüm insanlara karşı muamelelerinin Hakikat, Adalet ve Ahlak üzerine kurulması gerektiğini kabul ettiğini ilan eder.

İnsanın ve vatandaşın haklarına sahip çıkmayı sadece kendileri için değil onların yükümlülüklerine göre yaşayan herkes için bilfiil bir görev olarak kabul ederler. haklar olmadan görevlere hayır, görevler olmadan haklara hayır.

Tüzük

1. Madde. – Bu suretle, aynı amaca, yani karşılıklı yardımlaşmaya, ilerlemeye ve işçi sınıfının tam kurtuluşuna yönelen çeşitli ülkelerin işçileri arasında iletişim ve iş birliğine yönelik merkezi bir takas bürosu kurulmuştur…

1. Madde. – 1865 senesinde Belçika’da genel bir Kongre düzenlenecektir.

Bu kongre Avrupa’nın işçilerin ortak emellerinden haberdar olmasını sağlamakla, Uluslararası Birliğin son yönetmeliğini oluşturmakla, çabalarının başarılı olmasını sağlayacak en iyi araçları araştırmakla ve Birliğin Genel Konseyini seçmekle yükümlüdür…

1. Madde. – Her ülkenin işçilerinin kendi sınıflarının diğer ülkelerdeki hareketleri hakkında sürekli olarak bilgilendirilebilmesi için bir soruşturmanın toplumsal koşullar içinde eş zamanlı ve eş ruhlu bir biçimde taşınabilmesi için, bir toplumun yükselttiği, genel ilgi konusu olabilecek sorunların herkes tarafından sınanabilmesi için ve pratik bir önermenin ya da uluslararası bir zorluğun Birliğin harekete geçmesini gerektirdiği durumlarda bu ikincisinin örnek bir tarzda hareket edebilmesi için Genel Konsey çeşitli işçi birlikleri arasında ilişkiler kuracaktır. Genel Konsey, gerekli olduğunu addettiği zamanlarda, yerel ya da ulusal topluluklara sevk edilmek üzere önerge taslakları hazırlama inisiyatifini ele alacaktır.

1. Madde. – Her ülkedeki işçi hareketinin başarısı sadece sendika ve birlikten doğan güç üzerinden sağlanabileceğinden, ve diğer yandan Genel Konseyi’in yararlılığı hem ulusal hem yerel işçi topluluklarıyla ilişkilerine bağlı olduğundan Uluslararası Birlik var olacak şekilde, ulusal bir birlik oluşturmak için her çabayı sarf etmek zorundadır…

1. Madde. – Uluslararası Birliğin her üyesi, Birliğin bir ülkeden diğerine taşınabilmesi için Birlik üyelerinden kardeşlik desteği alacaklardır.

10. Madde – İşçi toplulukları yardımlaşma ve iş birliği kardeşlik bağlarıyla birleşmiş olmakla birlikte, kendi başlarına var olmayı sürdüreceklerdir.